jump to content

ASTUTE 2020 (Cymraeg)

Magnetedd i Gyflymu’r Pwls - Sut mae magnetau’n cael eu defnyddio i drin methiant cronig ar y galon

Magnetedd i Gyflymu’r Pwls - Sut mae magnetau’n cael eu defnyddio i drin methiant cronig ar y galon

15/11/2018


Cynhaliwyd ‘Gŵyl Wyddoniaeth Abertawe’, digwyddiad blynyddol sydd yng ngofal Prifysgol Abertawe, ar benwythnos 3-4 Tachwedd.

Yn Amgueddfa’r Glannau, Abertawe, y bu’r digwyddiad yma, sy’n addas i deuluoedd, a hi yw’r ŵyl fwyaf o’i bath yng Nghymru. Denwyd 6,000 o ymwelwyr i lu o arddangosfeydd rhyngweithiol a gweithdai, y cyfan yn troi o gwmpas byd gwyddoniaeth.

Roedd yr ŵyl yn addas i’r teulu cyfan, a’r nod yw ennyn brwdfrydedd plant ynghylch pynciau STEMM (Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg, Mathemateg a Meddygaeth). Llwyddodd y tîm i ddatblygu arddangosfa ryngweithiol a fyddai’n hudo’r plant, ac sydd hefyd yn cysylltu â gwaith ymchwil cyfredol ASTUTE 2020 gyda diwydiant lleol.

Ar ôl misoedd o baratoi, penderfynwyd yn derfynol ar y syniad ar gyfer ein stondin, a’i gosod ar benwythnos 3 Tachwedd. Roedd stondin ASTUTE 2020 yn canolbwyntio ar ‘Magnetedd i Gyflymu’r Pwls’, ac yn arddangos sut mae magnetedd yn cael ei ddefnyddio mewn dyfeisiau meddygol, gan esbonio sut mae magnetau’n cael eu defnyddio gyda gwrthrychau pob dydd.

Datblygwyd y thema o un o’n trefniadau ymchwil ar y cyd rhwng diwydiant ac academia, sef Calon Cardio-Technology Ltd., cwmni o Abertawe sy’n datblygu’r genhedlaeth nesaf o bwmpiau gwaed mewnblanadwy, y MiniVAD™.

Argraffodd ASTUTE 2020 Fodel 3D o galon oedd wedi methu o gyfuniad o sganiau MRI ac efelychiad o brototeip cynnar MiniVAD™ Calon oedd yn defnyddio gweithgynhyrchu ychwanegion. Roedd hynny’n gyfle i ni ddangos ble mae’r MiniVAD™ yn cael ei roi i mewn i’r galon (y fentrigl chwith) a sut mae pwmp y gwaed yn cynorthwyo’r galon wan i bwmpio digon o waed i’r corff.

Oddi mewn i MiniVAD™ Calon nid oes cyswllt mecanyddol rhwng rhannau sy’n troi a rhannau nad ydynt yn troi. Defnyddir esgyniad magnetig o fewn i’r pwmp i ddileu ffrithiant, ac o ganlyniad, i leihau’r gwres a gynhyrchir, fel bod llai o berygl niwed i’r gwaed a ffurfio thrombws. Buon ni’n arddangos esgyniad magnetig trwy ddefnyddio pensil a magnetau o seinyddion. Yn achos y pensil sy’n esgyn, gosodir maes magnetig y magnetau sydd ynghlwm wrth y pensil i wrthwynebu’r maes magnetig a grëir gan fagnetau’r seinyddion, fel bod y pensil yn “eistedd” ar y maes magnetig.

 

Cyflwynwyd arbenigedd ym meysydd Deinameg Hylif Gyfrifiannol a gweithgynhyrchu haenau o ychwanegion er mwyn arddangos yr ystod eang o heriau gweithgynhyrchu sy’n cael eu cefnogi oddi mewn i ASTUTE 2020.

Defnyddiwyd dull Deinameg Hylif Gyfrifiannol (CFD) i fodelu llif cymhleth gwaed y tu mewn i’r pwmp. Roedd hyn yn caniatáu ar gyfer rhagfynegi llawer o feintiau cysylltiedig â llif megis effeithlonrwydd y pwmp, niwed i’r gwaed a chromlinau llif. Yn sgîl canlyniadau’r efelychiadau CFD, roedd modd i beirianwyr Calon optimeiddio dyluniad y pwmp i gyflawni eu nodau, sef pwmp tawel, bychan, ergonomig, dibynadwy, cost-effeithiol nad oedd yn niweidio’r gwaed. Yn y dyfodol agos bydd y MiniVAD™ yn trawsnewid bywyd cleifion sydd â methiant lefel uwch ar y galon er gwell.

Buon ni’n arddangos enghrefftiau niferus oedd yn defnyddio magnedau, gan gynnwys math o gyflymydd taflegrau – gwn Gauss. Mae craidd gwn Gauss yn cynnwys magned y mae sawl pelen ddur yn cael eu denu ato. Pan fydd pêl ddur arall unigol yn rholio tuag at y magned, bydd grym denu’r magned yn cyflymu’r bêl. Po agosaf y daw’r bêl at y magned, cryfaf fydd y grym cyflymu hwn. Pan ddaw’r ergyd, trosglwyddir y momentwm i’r bêl y pen arall, fel bod ei chyflymdra bron yn cyrraedd yr un buanedd â’r magned cyntaf, ar y funud cyn yr ergyd. Roedd gwn Gauss sawl cam gan ASTUTE 2020, ac roedd yn defnyddio’r camau hynny yn eu tro i gyrraedd cyflymdra uwch. 

Cafodd y plant eu hudo gan y defnydd o fagnedau a’r gwahanol gymwysiadau sy’n gallu eu defnyddio; tra bod tîm ASTUTE 2020 wedi mwynhau’r gwaith arddangos a chynnwys y plant mewn meysydd STEMM gwahanol sy’n berthnasol iawn i ASTUTE 2020.

Mae ASTUTE 2020 yn ymateb i’r galw gan ddiwydiant, ac yn cydweithio â’r diwydiant gweithgynhyrchu ledled Cymru i wreiddio technoleg lefel uwch a chynaliadwy.

Mae ASTUTE 2020 yn gallu cefnogi cwmnïau gweithgynhyrchu ar draws amrywiaeth o sectorau, megis awyrofod, moduron, cynhyrchu ynni, olew a nwy, dyfeisiau meddygol, electroneg, bwydydd ac ati, ac yn cymell twf trwy gymhwyso technolegau peirianyddol uwch i heriau gweithgynhyrchu, gan sbarduno ymchwil flaengar ac arloesedd. Mae trefniadau cydweithio ASTUTE 2020 yn ysbrydoli cwmnïau gweithgynhyrchu i wella a lliflinio’u prosesau gweithgynhyrchu, y cynnyrch maen nhw’n ei weithgynhyrchu a’u cadwyn gyflenwi, er mwyn cynhyrchu nwyddau a gwasanaethau cynaliadwy, gwerth uwch, a’u cyflwyno i farchnad fyd-eang.

Mae rhaglen ASTUTE 2020 wedi cael ei hariannu’n rhannol gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop trwy Lywodraeth Cymru a’r Sefydliadau Addysg Uwch cyfranogol.

Back